Ograniczenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem przez nadzór kuratora sądowego

Sprawy z zakresu prawa rodzinnego bywają wyjątkowo delikatne pod kątem emocjonalnym. Dotykają one często relacji osób najbliższych, czyli rodziców i dzieci. Warto więc znać swoje prawa, obowiązki i konsekwencje ewentualnych zaniedbań.

Przybliżymy więc ograniczenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem poprzez nadzór kuratora sądowego. Nasza kancelaria adwokacka w mieście Poznań zajmuje się regularnie sprawami klientów, którzy walczą o dobro swoje oraz swoich najbliższych. Dlatego przedstawiona wiedza teoretyczna jest nam dobrze znana również pod względem praktyki. Skorzystaj z pomocy doświadczonych ekspertów i bądź świadom swoich możliwości.

Spis treści:

• Ograniczenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem poprzez nadzór kuratora sądowego – Kiedy jest stosowane i co to oznacza?
• Pomoc kuratora w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem
• Co robi kurator sądowy w razie ograniczenia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem?

Ograniczenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem poprzez nadzór kuratora sądowego – Kiedy jest stosowane i co to oznacza?

Na podstawie art. 109, ustawodawca nakazuje sądowi opiekuńczemu podjęcie ingerencji, gdy dobro dziecka jest zagrożone. Sąd opiekuńczy powinien działać profilaktycznie, poprzez zapobieganie ujemnym skutkom niewłaściwego lub nieudolnego sprawowania władzy rodzicielskiej.

Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 28 kwietnia 2000 roku w sprawie II CKN 452/00 (LEX nr 52548) stwierdził, że ograniczenie władzy rodzicielskiej nie stanowi środka represji w stosunku do rodziców, lecz jest środkiem ochrony zagrożonego dobra dziecka. Jego celem jest ochrona dziecka, a równocześnie niesienie pomocy rodzicom, którzy z powodu trudności wychowawczych czy życiowych nie radzą sobie należycie z wychowaniem dziecka. Na podstawie art. 109 § 2 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ograniczenie władzy rodzicielskiej poprzez nadzór kurator może nastąpić, gdy dobro dziecka jest zagrożone – np. w sytuacjach kiedy w rodzinie:

• dochodzi do przemocy,
• występują patologiczne nałogi,
• rodzic zajmuje się dzieckiem w stanie po spożyciu alkoholu,
• rodzic nie wykazuje troski o realizowanie obowiązku szkolnego dziecka,
• rodzic nie wyraża zgody na przeprowadzenie zabiegu, który może uratować dziecku życie,
• rodzic nie leczy należycie dziecka lub zaniedbuje je w inny istotny sposób.

Pomoc kuratora w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem

Działania kuratora ukierunkowane na zabezpieczenie interesów dziecka, powodują ograniczenie władzy rodzicielskiej każdego z rodziców – niezależnie od tego, jaka formuła została użyta w postanowieniu (a więc niezależnie od tego, czy sąd ustanowił nadzór kuratora, bez wzmianki o ograniczeniu tej władzy, czy też użył sformułowania: ogranicza władzę rodzicielską poprzez ustanowienie nadzoru kuratora). Wynika to stąd, że organ pomocniczy sądu działa na rzecz dziecka. To z kolei oznacza, że wszelkie kroki z jego strony są podejmowane w jego interesie.

W konsekwencji czynności wykonywane w postępowaniu opiekuńczym (jak np. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na szkodę dziecka, sprawdzenie jego sytuacji w środowisku rodzinnym lub szkolnym, czy działania zmierzające do wypracowania wspólnej linii postępowania w stosunku do małoletniego ze strony jego rodziców) stanowią ingerencję we władzę rodzicielską – rozumianą jako stosunek prawny, którego podmiotami są z jednej strony dzieci, a z drugiej rodzice. Jest bowiem oczywiste, że kurator nie jest w stanie działać, nie wkraczając jednocześnie w sferę praw i obowiązków rodzicielskich obu rodziców.

Co robi kurator sądowy w razie ograniczenia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem?

Kuratorzy sądowi realizują określone przez prawo zadania o charakterze:

• wychowawczo-resocjalizacyjnym,
• diagnostycznym,
• profilaktycznym,
• kontrolnym.

Ich zakres obowiązków związany jest z bezpośrednim wykonywaniem orzeczeń sądu.

Ważne! Kuratorzy sądowi wykonujący orzeczenia w sprawach rodzinnych i nieletnich są kuratorami rodzinnymi (art. 1 i 2 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych).

Zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 czerwca 2003 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania uprawnień i obowiązków kuratorów sądowych , Dz. U. Nr 112, poz. 1064 z późn. zm., kurator rodzinny, któremu powierzono sprawowanie nadzoru:

• zaznajamia się z aktami sprawy i innymi niezbędnymi źródłami informacji o podopiecznym, a w szczególności z przebiegiem dotychczasowych nadzorów,
• nawiązuje pierwszy kontakt z podopiecznym, nie później niż w ciągu 7 dni od daty wpływu prawomocnego orzeczenia do zespołu kuratorskiej służby sądowej,
• poucza podopiecznego o prawach i obowiązkach wynikających z orzeczenia sądu oraz omawia sposób i terminy ich realizacji,
• planuje wobec podopiecznego oddziaływania profilaktyczno-resocjalizacyjne i opiekuńczo-wychowawcze,
• współpracuje z rodziną podopiecznego w zakresie oddziaływań, o których mowa w pkt 4,
• udziela podopiecznemu pomocy w organizowaniu nauki, pracy i czasu wolnego oraz w rozwiązaniu trudności życiowych,
• kontroluje zachowanie podopiecznego w miejscu zamieszkania, pobytu, nauki i pracy,
• współdziała z organizacjami, instytucjami, stowarzyszeniami i innymi podmiotami, których celem działania jest pomoc podopiecznym.

Po objęciu nadzoru, kurator składa sądowi sprawozdanie. Przedstawia w nim:

• diagnozę środowiskową,
• zamierzenia resocjalizacyjne,
• metody prowadzenia nadzoru,
• warunki osobiste i bytowe podopiecznego,
• zadania do realizacji,
• prognozę resocjalizacyjną,
• źródła informacji o podopiecznym.

Pamiętaj, że jeśli jesteś w trudnej sytuacji, możesz skorzystać z profesjonalnej pomocy. Skontaktuj się z profesjonalnym adwokatem od spraw z zakresu prawa rodzinnego. Chętnie odpowiemy na wszelkie pytania już podczas pierwszej konsultacji i podejmiemy działania wspierające Cię w trudnych momentach.